เนื้อเรื่อง พุทธประวัติจากพระโอษฐ์


ลำดับเรื่อง  ในพระพุทธประวัติจากพระโอษฐ์

คำปรารถ  (3)

คำนำเมื่อพิมพ์ครั้งที่เก้า  (6)

คำนำเมื่อพิมพ์ครั้งที่หนึ่ง   (7)

คำนำเมื่อพิมพ์ครั้งที่สอง   (10)

คำนำเมื่อพิมพ์ครั้งที่สาม   (21)

คำนำเมื่อพิมพ์ครั้งที่หก   (22)

อักษรย่อชื่อคัมภีร์   (23)

วิธีใช้หนังสือเล่มนี้   1

ภาคนำ

ข้อความให้เกิดความสนใจในพระพุทธประวัติ (  12  เรื่อง)

โลกธาตุหนึ่งๆ มีพระพุทธเจ้าเพียงองค์เดียว   7

การปรากฎของพระตถาคตมิได้ยากในโลก   8

โลกที่กำลังมัวเมา ก็ยังสนใจในธรรมของพระตถาคต   8

การมีธรรมของพระตถาคตอยู่ในโลก  คือความสุขของโลก   9

พระตถาคตเกิดขึ้นเพื่อความสุขของโลก   10

พระตถาคตเกิดขึ้นในโลก  เพื่อแสดงแบบแห่งการครองชีวิตอันประเสริฐแก่โลก   11

พระตถาคตเกิดขึ้น แสดงธรรมเพื่อความรำงับ ดับ รู้    12

ธรรมชาติ 3  อย่าง  ทำให้พระองค์เกิดขึ้นเป็นประทีปของโลก   12

ผู้เชื่อฟังพระตถาคต  จะได้รับประโยชน์สุขสิ้นกาลนาน   13

ทรงขนานนามพระองค์เองว่า "พุทธะ"   13

เรื่องย่อๆ ที่ควรทราบก่อน   15

เรื่องสั้นๆ ที่ควรทราบก่อน (อีกหมวดหนึ่ง)   16

ภาค 1

เริ่มแต่การเกิดแห่งสากยวงศ์  จนถึองออกผนวช ( 21  เรื่อง)

การเกิดแห่งวงศ์สากยะ   21

พวกสากยะอยู่ใต้อำนาจพระเจ้าโกศล   22

แดนสากยะขึ้นอยู่ในแคว้นโกศล   23

การอยู่ในหมู่เทพชั้นดุสิต   23

การจุติจากดุสิตลงสู่ครรภ์   24

เกิดแสงสว่างเนื่องด้วยการจุติจากดุสิต   25

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยการจุติ   26

การลงสู่ครรภ์   26

การอยู่ในครรภ์   26

การประสูติ  28

เกิดแสงสว่างเนื่องด้วยการประสูติ   30

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยการประสูติ   30

ประกอบด้วยมหาปุริสลักขณะ 32   31

บูรพกรรมของการได้มหาปุริสลักขณะ   33

ประสูติได้ 7  วัน พระชนนีทิวงคคต   40

ทรงได้การบำเรอในราชสำนัก   40

กามสุขกับความหน่าย   42

ทรงหลงกาม  และหลุดจากกาม   44

ความรู้สึกที่ถึงกับทำให้ออกผนวช   44

การออกผนวช   47

ออกผนวชเมื่อพระชนม์ 29   47

ภาค 2

เริ่มแต่ออกผนวชแล้ว จนถึง ได้ตรัสรู้ ( 35  เรื่อง)

เสด็จไปสำนักอาฬารดาบส   51

เสด็จไปสำนักอุทกดาบส   53

เสด็จไปอุรุเวลาเสนานิคม  55

ทรงประพฤติอัตตกิลมถานุโยค   56

อุปมาปรากฎแจ่มแจ้ง  61

ทุกรกิริยา  63

ทรงแน่พระทัยว่า ไม่อาจตรัสรู้เพราะการทำทุกรกิริยา  67

ทรงกลับพระทัยฉันอาหารหยาบ   68

ภิกษุปัญจวัคคีย์หลัก  69

ทรงตริตรึกเพื่อตรัสรู้  69

ทรงเที่ยวแสวงเพื่อความตรัสรู้   70

ทรงคอยควบคุมวิตก  71

ทรงกำหนดสมาธินิมิต  75

ทรงคอยกั้นจิตจากกามคุณในอดีต   80

ทรงคิดค้นวิธีแห่งอิทธิบาท  81

ทรงคิดค้นเรื่องเบญจขันธ์  82

ทรงคิดค้นเรื่องเวทนาโดยละเอียด  83

ทรงแสวงเนื่องด้วยเบญจขันธ์  85

ทรงค้นลูกโซ่แห่งความทุกข์  86

ทรงค้นลูกโซ่แห่งทุกข์( อีกนัยหนึ่ง)   89

ทรงพยายามในอธิเทวญาณทัศนะเป็นขั้นๆ   93

ทรงทำลายความขลาด  95

ธรรมที่ทรงอบรมอย่างมาก   97

วิหารธรรมที่ทรงอยู่มากที่สุด   98

ทรงพยายามในเนกขัมมจิต และ อนุปุพพวิหารสมาบัติ   103

ทรงอธิษฐานความเพียร   112

ความฝันครั้งสำคัญ   113

อาการแห่งการตรัสรู้   115

สิ่งที่ตรัสรู้   117

การตรัสรู้ คือการทับรอยแห่งพระพุทธเจ้าในอดีต   121

การตรัสรู้ คือการทรงรู้แจ้งผัสสายตนะโดยอาการห้า   122

เกิดแสงสว่างเนื่องด้วยการตรัสรู้   123

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยการตรัสรู้   124

การรู้สึกพระองค์ว่าได้ตรัสรู้แล้ว    124

วิหารธรรมที่ทรงอยู่  เมื่อตรัสรู้ใหม่ๆ   125

ภาค 3

เริ่มแต่ได้ตรัสรู้แล้ว  จนถึง  โปรดปัญจวัคคีย์ ( 79  เรื่อง)

ทรงเป็นลูกไก่ตัวพี่ที่สุด   133

ทรงเป็นผู้ข่มอินทรีย์ได้  134

ทรงมีตถาคตพลญาณ  สิบ   135

ทรงมีตถาคต ห้า   137

ทรงทราบอินทรีย์อันยิ่งหย่อนของสัตว์  137

ทรงมีและทรงแสงยถาภูตญาณที่ทำให้แจ้งอธิมุตติบท   140

ทรงมีเวสารัชชญาณ สี่   141

ทรงประกาศพรหมจักรท่ามกลางบริษัท  142

ทรงมีวิธี "รุก" ข้าศึกให้แก่ภัยตัว  144

ทรงมีธรรมสีหนาทที่ทำเทวโลกให้สั่นสะเทือน  146

ทรงเปรียบการกระทำของพระองค์ ด้วยการกระทำของสีหะ  147

ทรงมีธรรมสีหนาทอย่างองอาจ  148

สิ่งที่ใครๆ ไม่อาจท้วงติงได้  150

ไม่มีความลับ ที่ต้องให้ใครช่วยปกปิด  151

ทรงแสดงสิ่งที่น่าอัศจรรย์อันแท้จริงของพระองค์  152

ทรงเป็นอัจฉริยมนุษย์ในโลก  153

ทรงต่างจากมนุษย์ธรรมดา  153

ทรงบังคับใจได้เด็ดขาด   155

ไม่ทรงติดแม้ในนิพพาน  155

ทรงมีความคงที่ต่อวิสัยโลก  ไม่มีใครยิ่งกว่า   156

ทรงอยู่เหนือการครอบงำของเวทนา  มาตั้งแต่ออกผนวชจนตรัสรู้  157

ทรงยืนยันในคุณธรรมของพระองค์ได้  162

ทรงยืนยันให้ทดสอบความเป็นสัมมาสัมพุทธะของพระองค์   163

ทรงยืนยันว่าไม่ได้บริสุทธิ์เพราะตบะอื่น นอกจากอริยมรรค   167

ทรงยืนยันพรหมจรรย์ของพระองค์ว่าบริสุทธิ์เต็มที่   168

ทรงยืนยันว่าตรัสเฉพาะเรื่องที่แจ่มแจ้งแทงตลอดแล้วเท่านั้น   172

สิ่งที่ไม่ต้องทรงรักษาอีกต่อไป   173

ทรงฉลาดในเรื่องซึ่งพ้นวิสัยโลก   174

ทรงทราบ ทรงเปิดเผย แต่ไม่ทรงติด ซึ่งโลกธรรม   174

ทรงทราบทิฏฐิวัตถุ  ที่ลึกซึ้ง  หกสิบสอง   175

ทรงทราบส่วนสุดและมัชฌิมา   180

ทรงรับรองสุขัลลิกานุโยคที่เป็นไปเพื่อนิพพาน  ของพวกสมณศากยปุตติยะ   182

ทรงทราบพราหมณสัจจ์   183

ทรงเป็นนรกและสวรรค์  ที่ผัสสายตนะหก   185

ทรงทราบพรหมโลก   186

ทรงทราบคติห้า  และนิพพาน   188

ทรงแสดงฤทธิ์ได้  เพราะอิทธิบาทสี่   189

ทรงมีญาณในอิทธิบาทสี่  โดยปริวัฏฏ์ 3  อาการ 12   191

ทรงมีอิทธิบาทเพื่ออยู่ได้ถึงกัปป์   193

ทรงเปล่งเสียงคราวเดียว  ได้ยินตลอดทุกโลกธาตุ  193

ทรงมีปาฏิหาริย์ชนิดที่คนเขลามองไม่เห็นว่าเป็นปาฏิหาริย์   194

ทรงมีปาฏิหาริย์สาม   197

เหตุที่ทำให้ทรงพระนามว่า "ตถาคต"  สี่   198

เหตุที่ทำให้ทรงพระนามว่า "ตถาคต" เพราะทรงเป็นกาลวาที ภูตวาที    200

ไวพจน์แห่งคำว่า "ตถาคต"   201

ทรงปฏิญญาเป็นอภิสัมพุทธะ เมื่อทรงชำนาญในอนุปุพพวิหารสมาบัติ   202

ทรงปฏิญญาเป็นอภิสัมพุทธะ  เมื่อทรงทราบปัญจุปาทานขันธ์โดยปริวัฏฏ์สี่  203

ทรงปฏิญญาเป็นอภิสัมพุทธะ  เมื่อทรงทราบอริยสัจจ์หมดจากสิ้นเชิง  204

เหตุที่ทำให้ได้พระนามว่า "อรหันตสัมมาสัมพุทธะ"   205

เหตุที่ทำให้ได้พระนามว่า "อรหันตสัมมาสัมพุทธะ"  (อีกนัยหนึ่ง)   206

เหตุที่ทำให้ได้พระนามว่า "อรหันตสัมมาสัมพุทธะ" (อีกนัยหนึ่ง)   207

เหตุที่ทำให้ได้พระนามว่า "อนุตตรปุริสทัมมสารถิ"   208

เหตุที่ทำให้ได้พระนามว่า "โยคักเขมี"   209

ทรงเป็นศาสดาประเภทตรัสรู้เอง   210

ไม่ทรงเป็นสัพพัญญูทุกอริริยาบถ   211

ทรงยืนยันความเป็นมหาบุรุษ   212

ทรงอยู่ในฐานะที่ใครๆยอมรับว่าเลิศกว่าสรรพสัตว์   214

ไม่มีใครเปรียบเสมอ   215

ไม่ทรงอภิวาทผู้ใด  215

ทรงเป็นธรรมราชา   216

ทรงเป็นธรรมราชาที่เคารพธรรม   216

ทรงคิดหาที่พึ่งสำหรับพระองค์เอง   217

ทรงถูกพวกพราหมณ์ตัดพ้อ   219

มารทูลให้นิพพาน   220

ทรงท้อพระทัยในการแสดงธรรม   221

พรหมอาราธนา   222

ทรงเห็นสัตว์ดุจดอกบัว 3  เหล่า    223

ทรงแสดงธรรมเพราะเห็นความจำเป็นของสัตว์บางพวก   224

ทรงเห็นลู่ทางที่จะช่วยเหลือปวงสัตว์   225

ทรงระลึกหาผู้รับปฐมเทศนา   226

เสด็จพาราณสี- พบอุปกาชีวก   227

การแสดงปฐมเทศนา   229

ทรงประกาศธรรมจักรที่อิสิปตนมฤคทายวัน   233

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยการแสดงธรรมจักร   234

เกิดแสงสว่างเนื่องจากการแสดงธรรมจักร   234

จักรของพระองค์ไม่มีใครต้านทานได้   235

ทรงหมุนแต่จักรที่มีธรรมราชา  เป็นเจ้าของ   236

การปรากฎของพระองค์  คือการปรากฎแห่งดวงตาอันใหญ่หลวงของโลก   237

โลกยังไม่มีแสงสว่าง  จนกว่าพระองค์จะเกิดขึ้น  238

ภาค 4

เริ่มแต่โปรดปัญจวัคคีย์ แล้ว จนถึง  จวนจะปรินิพพาน ( 170  เรื่อง)

ก.  เกี่ยวกับการประกาศพระศาสนา 48  เรื่อง  คือ

การประกาศพระศาสนา   243

หลักที่ทรงใช้ในการตรัส   244

ทรงมีหลักเกณฑ์ในการกล่าวผิดจากหลักเกณฑ์ของคนทั่วไป   245

อาการที่แสดงธรรม   246

สมาธินิมิตในขณะที่ทรงแสดงธรรม   246

ทรงแสดงธรรมโดยสายกลาง  ไม่เล่นดิ่งไปสุดโต่ง  เกี่ยวกับ "กามสุขัลลิกานุโยค"  หรือ "อัตตกิลมถานุโยค"    247

ไม่ทรงบัญญัติอะไรเป็นอะไร  โดยส่วนเดียว   253

ทรงแสดงทั้งเอกังสิกธรรมและอเนกังสิกธรรม   255

ทรงแสดงธรรมด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่ง   256

ทรงแสดงธรรมเพื่อปล่อยวางธรรม  มิใช่เพื่อยึดถือ   257

อาการทีทรงบัญญัติวินัย   258

เหตุผลที่ทำให้ทรงบัญญัติระบบวินัย  259

หัวใจพระธรรมในคำ "บริภาส" ของพระองค์   261

ทรงแสดงหลักพระศาสนา  ไม่มีวิญญาณที่เวียนว่ายตายเกิด   263

ทรงแสดงหลักกรรมชนิดที่เป็น "พุทธศาสนาแท้"   265

ทรงเป็นยาม เฝ้าตลิ่งให้ปวงสัตว์   267

ทรงปล่อยปวงสัตว์  เหมือนการปล่อยฝูงเนื้อ   268

ทรงจัดพระองค์เองในฐานะเป็นผู้ฉลาดในเรื่องหนทาง   270

ทรงสอนเช่นเดียวกับพระพุทธเจ้าทั้งปวง   271

ทรงเป็นศาสดาที่ไม่มีใครท้วงติงได้   272

ทรงสามารถในการสอน   273

ทรงแสดงสติปัฏฐานสี่  เพื่อขจัดทิฏฐินิสสัยทั้งสองประเภท   274

ทรงสามารถสอนให้วิญญาณรู้ได้เองเห็นได้เอง   275

ทรงสามารถยิ่งในการสอน   276

ทรงประกาศพรหมจรรย์  ในลักษณะที่เทวดามนุษย์ประกาศตามได้   278

ทรงประกาศพรหมจรรย์  น่าดื่มเหมือนมัณฑะ   279

ทรงแสดงหนทางที่ผู้ปฏิบัติตามแล้ว  จะเห็นได้เองว่าถูกต้อง   281

ทรงแสดงวากขาตธรรม  ที่มีผล 6  อันดับ (มีสวรรค์เป็นอย่างต่ำสุด)   281

สิ่งที่ตรัสรู้แล้ว  แต่ไม่ทรงนำมาสอนมีมากกว่าที่สอนมากนัก   284

คำของพระองค์ตรงเป็นอันเดียวกันหมด   285

ทรงมีการกล่าวที่ไม่ขัดแย้งกับบัณฑิตชนในโลก   285

ทรงสอนเฉพาะแต่เรื่องทุกข์กับความดับสนิทของทุกข์   286

คำสอนที่ทรงสั่งสอนมากที่สุด    287

ทรงมีหลักเกณฑ์การฝึกตามลำดับ   288

ทรงฝึกสาวกเป็นลำดับๆ   291

เรื่องที่ไม่ทรงพยากรณ์   297

ตรัสเหตุที่ไม่ทรงพยากรณ์อันตคาหิกทิฏฐิ สิบ   299

ตรัสเหตุที่ไม่ทรงพยากรณ์อันตคาหิกทิฏฐิ ส่วนเที่เกี่ยวกับ "ตถาคตสี่"   301

ตรัสเหตุที่ทำให้ไม่ทรงข้องแวะด้วยทิฎฐิ  สิบ   302

เรื่องที่ทรงพยากรณ์    303

ผู้ฟังพอใจคำพยากรณ์ของพระองค์   303

ไม่ได้ทรงพยากรณ์เพื่อให้ชอบใจผู้ฟัง   304

คำพยากรณ์นั้นๆ ไม่ต้องทรงคิดไว้ก่อน   305

ทรงฆ่าผู้ที่ไม่รับการฝึก   306

เหตุที่สาวกบางคนไม่ได้บรรลุ    308

ทรงบัญญัติโลกุตตรธรรมสำหรับคนทั่วไป   310

ทรงให้ทุกคนมีพระองค์ อยู่ที่ธรรมที่กำลังมีอยู่ในใจของเขา   314

สัตว์โลกจะรู้จักพระรัตนตรัยถึงที่สุด  ก็ต่อเมื่อรู้ผลแห่งความสิ้นอาสวะของตนเองแล้วเท่านั้น   315

ข.  เกี่ยวกับคณะสาวกของพระองค์  30  เรื่อง  คือ  

ทรงมีหมู่คณะที่เลิศกว่าหมู่คณะใด   319

ทรงมีคณะสงฆ์ซึ่งมีคุณธรรมสูงสุด   319

ในแต่ละบริษัท มีอริยสาวกเต็มทุกขั้นตอนตามที่ควรจะมี   321

ทรงบริหารสงฆ์จำนวนร้อย   323

วิธีที่ทรงปฏิบัติต่อภิกษุ  เกี่ยวกับสิกขา   324

ทรงรับรองภิกษุแต่บางรูป   ว่าเป็น คนของพระองค์   325

ทรงมีศิษย์ทั้งที่ดื้อและไม่ดื้อ  326

ทรงเรียกร้องให้กระทำกะพระองค์อย่างมิตร   326

สาวกของพระองค์หลุดพ้น เพราะพิจารณาความเป็นอนัตตาในเบญจขันธ์   328

สาวกของพระองค์เสียชีพไม่เสียศีล   330

ตรัสให้สาวกติดตามฟังแต่เรื่องเป็นไปเพื่อนิพพาน   330

ทรงขอให้สาวกเป็นธรรมทายาท  อย่าเป็นอามิสทายาท   331

ทรงชักชวนให้สาวกกระทำดั่งที่เคยทรงกระทำ   332

ทรงขอร้องอย่าให้วิวาทกันเพราะธรรมที่ทรงแสดง   333

ทรงขอร้องให้ทำความเพียร  เพื่ออนุตตรวิมุตติ   334

ทรงถือว่าภิกษุสาวกทุกวรรณะ  เป็นสมณสากยปุตติยะโดยเสมอกัน   335

ทรงให้ถือว่า  สาวกทั้งหลายเป็นบุตรของพระองค์   336

ทรงแสดงสาวกตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จในอินทรียภาวนา   336

ทรงมีคณะสาวกซึ่งมีปาฏิหาริย์   338

ทรงเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สาวกชั่วระยะจำเป็น   340

ทรงมีประสารีบุตรเป็นผู้รองลำดับ  340

ทรงมีพระสารีบุตรเป็นผู้ประกาศธรรมจักรเสมอด้วยพระองค์   341

ทรงยกย่องพระสารีบุตรในฐานะธรรมโอรส   342

มหาเถระผู้มีสมาบัติ  และอภิญญาเทียมพระองค์   344

พระองค์และสาวกมีการกล่าวหลักธรรมตรงกันเสมอ  345

ส่วนที่สาวกเข้มงวดกว่าพระองค์   346

ทรงลดพระองค์ลงเสมอสาวก  แม้ในหน้าที่ของพระพุทธเจ้า   348

เหตุที่ทำให้มีผู้มาเป็นสาวกของพระองค์   349

เหตุที่ทำให้เกิดการแสดงปาติโมกข์   351

ไม่ทรงทำอุโบสถ กับสาวกอีกต่อไป  351

ค.  เกี่ยวกับความเป็นอยู่ส่วนพระองค์เอง  31  เรื่อง คือ  

ไม่ทรงติดทายก  352

ความรู้สึกของพระองค์เกี่ยวกับยศ   353

ทรงเสพเสนาสนะป่าเรื่อยไป  เพื่อให้เป็นตัวอย่าง  355

ทรงพอพระทัยความสามัคคีเป็นอย่างยิ่ง   355

ทรงมีความสุขยิ่งกว่ามหาราชา   356

ทรงผาสุกยิ่งนัก  เมื่อทรงอยู่ในอนิมิตเจโตสมาธิ   358

วิหารธรรมที่ทรงอยู่มากตลอดพรรษา และทรงสรรเสริญมาก   359

ทรงมีอาหารบริสุทธิ์ แม้เกี่ยวกับการฆ่าสัตว์   360

ไม่ทรงฉันอาหารที่เกิดขึ้นเพราะคำขับ   361

ทรงฉันอาหารวันหนึ่งคนเดียว   362

ทรงฉันอาหารหมดบาตรก็มี   363

บางคราวทรงมีปิติเป็นภักษา  เหมือนพวกอาภัสสรเทพ   363

ทรงมีการประทมอย่างตถาคต   364

ทรงเป็นผู้เอ็นดูเกื้อกูลแก่สรรพสัตว์อย่างไม่เห็นแก่หน้า   365

ทรงมีลักษณะเอ็นดูสรรพสัตว์ทั้งหลับและตื่น   367

ทรงมีลักษณะสัมมาสัมพุทธะ ทั้งในขณะทำและไม่ทำหน้าที่   368

ตัวอย่างเพียงส่วนน้อยของความสุข   370

ทรงนับพระองค์ว่าเป็นผู้หนึ่งในบรรดาผู้นอนเป็นสุข   370

ทรงดับเย็นเพราะไม่ทรงยึดมั่นการรู้สิ่งที่สมมติกันว่าเลิศ   372

ที่ประทับนั่งนอนพระองค์  372

วิหารธรรมทีทรงอยู่มากที่สุด  ตลอดพระชนม์  375

ทรงอยู่ด้วยสูญญตาวิหาร  แม้ในขณะแห่งธรรมกถา  376

ทรงเป็นสมณะสุขุมาลในบรรดาสมณะทั้งหลาย  377

ทรงอยู่อย่างมีจิตที่ปราศจาก "หัวคันนา"   379

ทรงทำนาที่มีอมตะเป็นผล   379

ทรงหลีกเร้นเป็นพิเศษบางคราว   381

ยังทรงมากอยู่ด้วยเขมวิตกและวิเวกวิตก   381

การเสด็จสุทธาวาส   383

การเสด็จไปทรมานพกพรหมผู้กระด้างด้วยลัทธิ  384

ทรงมีฌาณแน่วแน่ชั้นพิเศษ  386

กัลยาณมิตรของพระองค์เอง   387

ง.  เกี่ยวกับลัทธิอื่นๆ 16  เรื่องคือ

ดวงอาทิตย์ขึ้น หิ่งห้อยอับแสง   388

ลัทธิของพระองค์ กับของผู้อื่น   389

ทรงแสดงอัปปมัญญาธรรมสึ่ชนิดที่สูงกว่าเดียรถีย์อื่น   390

ทรงบัญญัตินิททสบุคคลที่ไม่เนื่องด้วยพรรษาดั่งลัทธิอื่น   395

ทรงบัญญัติความหมายของคำว่า "ญาณ"

ไม่ทรงบัญญัติยืนยันหลักลัทธเกี่ยวกับ "อัตตา"  398

ไม่ได้ทรงติการบำเพ็ญตบะไปเสียตะพืด   399

ไม่ทรงตำหนิการบูชายัญญ์ไปเสียทั้งหมด  400

ความบริสุทธิ์ใจชองพระองค์ ในการปฏิบัติต่อลัทธิอื่น   401

กฎบางกฎที่ทรงยกเว้นให้แก่บางคน   403

ทรงแสดงหลักแห่งกรรมต่างจากพวกอื่น   404

ทรง "เยาะ"  ลัทธิที่ถือว่า  สุขทุกข์เพราะกรรมเก่าอย่างเดียว   411

ทรง "เยาะ"   ลัทธิที่ถือว่า สุขทุกข์เพราะการบันดาลของเจ้านาย   413

ทรง "เยาะ"   ลัทธิที่ถือว่า สุขทุกข์ไม่มีอะไรเป็นเหตุปัจจัย   414

ทรงมีวิธีสกัดสแกงพวกที่ถือลัทธิว่ามีอัตตา   415

ทรงระบุลัทธิมักชลิวาท ว่าเป็นลัทธิทำลายโลก   418

จ.  เกี่ยวกับการที่มีผู้อื่นเข้าใจผิด  23  เรื่องคือ

ทรงทำผู้มุ่งร้ายให้แพ้ภัยตัวเอง  419

ไม่เคยทรงพรั่นพรึงในท่ามกลางบริษัท   421

ทรงสมาคมได้อย่างสนิทสนม ทุกบริษัท   422

ทรงทำให้ใครปฏิเสธธรรมะที่พระองค์รับรอง   423

ทรงท้าว่า  ธรรมที่ทรงแสดงไม่มีใครค้านได้   425

ทรงยืนยันว่ามีสมณะอยู่ในธรรมวินัยนี้เท่านั้น   429

ทรงยืนยันว่า  เพราะพระองค์ปรากฎโพชฌงค์จึงปรากฎ   431

ไม่ได้ทรงประพฤติพรหมจรรย์เพื่อให้เขานับถือ   431

ทรงหวังให้ช่วยกันทำความมั่นคงแก่พรหมจรรย์   432

พรหมจรรย์นี้มิใช่มีลาภเป็นอานิสงส์   433

ทรงบัญญัติพรหมจรรย์ในลักษณะที่บรรพชาจักไม่เป็นโมฆะ    434

พรหมจรรย์นี้ของพระองค์ บริบูรณ์โดยอาการทั้งปวง   435

ทรงแก้ข้อที่เขาหาว่า  เกียดกันทาน   436

ทรงแก้ข้อที่เขาหาว่า เป็น "กาฝากสังคม"   437

ทรงแก้ข้อที่เขาหาว่า ทรงหลง   439

ทรงแก้คำตู่ของพวกอื่นที่ตู่ว่า  เขาสอนเหมือนที่พระองค์สอน   440

ทรงถูกตู่ว่าตรัสว่าในสุภวิโมกข์มีความรู้สึกว่าไม่งาม   441

ทรงถูกตู่ว่าไม่บัญญัติสิ่งซึ่งแท้ได้ทรงบัญญัติแล้ว   443

ทรงถูกตู่เรื่องฉันปลาฉันเนื้อ    444

ทรงรับว่าทรงทราบมายา  แต่ไม่ทรงมีมายา    444

แง่ที่เขากล่าวหาพระองค์อย่างผิดๆ   447

ทรงหยามมารว่าไม่มีวันรู้จักทางของพระองค์   450

มนุษย์ปุถุชน  รู้จักพระองค์น้อยเกินไป   451

ฉ.  เกี่ยวกับเหตุการณ์พิเศษบางเรื่อง  22  เรื่องคือ

การทรงแสดง  ความพ้นเพราะสิ้นตัณหา   459

การทรงแสดงเรื่องที่เป็นไปได้ยากเกี่ยวกับพระองค์เอง   460

การเกิดของพระองค์  ไม่กระทบกระเทือนกฎธรรมชาติ

ทรงแนะการบูชายัญภายใน   464

การทรงแสดงเหตุของความเจริญ   465

ทรงแสดงที่พึ่งไว้  สำหรับเมื่อทรงล่วงลับไปแล้ว   466

การตรัสเรื่อง "ทุกข็นี้ใครทำให้"   467

การสนทนากับพระอานนท์  เรื่องกัลยาณมิตร   468

การสนทนากับ "พระเหม็นคาว"   469

การตอบคำถามของทัณฑปาณิสักกะ   470

การสนทนากับนิครนถ์ :  บาปกรรมเก่าไม่อาจสิ้นด้วยทุกรกิริยา   471

การสนทนากะเทวดา เรื่องวิมุตติของภิกษุณี    479

การสนทนากะเทวดา เรื่องอปริหานิยธรรม    479

การสนทนาเรื่อง ที่สุดโลก   480

การสนทนาเรื่อง ลัทธิซึ่งสมมติกันว่าเลิศ   482

การตรัสเรื่อง "มหาภูต"  ไม่หยั่งลงที่ไหน   483

การมาเฝ้าของอนาถปิณฑิกเทพบุตร   485

การเฝ้าของจาตุมหาราช   487

การข่มลิจฉวีบุตร  ผู้มัวเมาในปาฏิหาริย์   490

การสนทนากับปริพพาชก  ชื่อมัณฑิยะและชาลิยะ   492

การสนทนาเรื่อง  เครื่องสนุกของพระอริยเจ้า   495

ผนวกพุทธประวัติฯ ภาค 4

เรื่องเบ็ดเตล็ดตามเสียงของคนนอก ( 24 เรื่อง)

คำชี้แจงสำหรับเรื่องผนวกแห่งภาค 4     499

เสียงกระฉ่อนทั่วๆไป  :  ทรงเป็นสัมมาสัมพุทธะ ประกาศพรหมาจรรย์บริสุทธิ์   500

เสียงของผู้สรรเสริญธรรมเทศนา  :  ทรงมีธรรมเทศนาเป็นแสงสว่าง   501

เสียงปริพพาชก วัจฉโคตร  :  ทรงแสดงหลักสำคัญตรงกับสาวกอย่างน่าอัศจรรย์   501

เสียงคณกะโมคคัลลานพราหมณ์ :  "โอวาทของพระโคดมเป็นยอด"   504

เสียงสัจจกะนิครนถบุตร  :  "เจอะพระโคดมแล้ว ไม่มีรอดไปได้"   505

เสียงของเจ้าลิขฉวี ทุมมุขะ :  ทรงหักล้างปรปักษ์ เหมือนเด็กรุมกันต่อยก้ามปู   506

เสียงปริพพาชก  คณะแม่น้ำสัปปินี  :  ไม่มีช่องทางที่ใครจะขันสู้พระผู้มีพระภาค   507

เสียงสังคมวิญญูชน :   ทรงปฏิบัติได้เลิศกว่าพวกอื่น (ในหลักธรรมอย่างเดียวกัน)   507

เสียงวัชชิยมาหิตคหบดี :  ทรงเป็นวิภัชชวาที มิใช่เอกสวาที   510

เสียงโปฏฐปาทปริพพาชก "  ทรงบัญญัติหลักเรื่อง "ตถา"   511

เสียงปิโลติกะ ปริพพาชก  :  ทรงมีคุณธรรมลึก จนผู้อื่นได้แต่เพียงอนุมานเอา   512

เสียงปิงคิยานีพรหมณ์ :   ทรงอยู่เหนือคำสรรเสริญของคนธรรมดา   516

เสียงวัสสการพราหมณ์ :  ทรงมีคุณธรรม สูง 4 ประการ   519

เสียงอัตถกามเทพ :  ทรงทราบมุทธาและมุทธาธิบาต   520

เสียงหัตถทเทวบุตร  :  ทรงอัดแออยู่ด้วยบริษัทนานาชนิด   521

เสียงเทวดาบางตน  :   ใครดูหมิ่นความอดทนของพระโคดมก็เท่ากับคนไม่มีตา   522

เสียงท้าวสักกะจอมเทพ :    ทรงมีพระคุณที่ชอบใจเทวดา 8  ประการ   522

เสียงโลหิจจพราหมณ์ :   ทรงมีอนามัยเป็นอย่างดี   525

เสียงโสณฑัณฑพราหมณ์ :   ทรงมีคุณสมบัติสูงทุกประการ   526

เสียงอุตตรมาณพ  :  ทรงประกอบด้วยมหาปุริสลักขณะ 32   530

เสียงอุบาลีคหบดีบุรพนิครนถ์ :  ทรงประกอบด้วยพระพุทธคุณ 100  ประการ   535

เสียงพระเจ้าปเสนทิโกศล  :  ทรงมีคณะสงฆ์ที่ประพฤติพรหมจรรย์ตลอดชีวิต   540

เสียงคณกะโมคคัลลาพราหมณ์  :  ทรงคบและไม่ทรงคบบุคคลเช่นไร   547

เสียงแห่งมาร  :  ทรงตัดรอนอำนาจมารเหมือนเด็กริดรอนก้ามปู   548

ภาค  5

การปรินิพพาน ( 10  เรื่อง)

แปดสิบปียังไม่ฟั่นเฟือง   553

ทรงมีความชราทางกายภาพเหมือนคนทั่วไป   554

ทรงทำหน้าที่พระพุทธเจ้าบริบูรณ์แล้ว   555

เรื่องเบ็ดเตล็ดก่อนหน้าปรินิพพาน

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยการปลงอายุสังขาร   564

การปรินิพพาน หรือ การประทับสีหเสยยาครั้งสุดท้าย

แผ่นดินไหวเนื่องด้วยปรินิพพาน   575

เราเห็นพระองค์ได้ ชั่วเวลาที่ยังปรากฏพระกาย   575

การปรินิพพานของพระองค์ คือความทุกข์ร้อนของมหาชน   576

สังเวชนียสถาน ภายหลังพุทธปรินิพพาน   577

ภาค  6

การบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ  ( 20  เรื่อง)

คำชี้แจงเกี่ยวกับภาค 6   581

ต้องท่องเที่ยวมาแล้ว เพราะไม่รู้อริยสัจจ์   582

ตลอดวัฏฏสงสาร ไม่เคยทรงบังเกิดในสุทธาวาส   582

ในวัฏฏสงสาร เคยบูชายัญญ์ และบำเรอไฟ  มาแล้วเป็นอย่างมาก   583

ทิฏฐานุคติแห่งความดี ที่ทรงสั่งสมไว้แต่ภพก่อนๆ   584

เคยทรงบังเกิดเป็นมหาพรหม  สักกะ ฯลฯ   587

ครั้งมีพระชาติเป็น  โชติปาลมาณพ   588

ครั้งมีพระชาติเป็น พระเจ้ามหาสุทัศน์   591

ครั้งมีพระชาติเป็น ปุโรหิต สอนการบูชายัญญ์   594

ครั้งมีพระชาติเป็น พระเจ้ามฆเทวราช   596

ครั้งมีพระชาติเป็น มหาโควินทพราหมณ์   599

ครั้งมีพระชาติเป็น รถการ  ช่างทำรถ   600

ครั้งมีพระชาติเป็น อกิตติดาบส   603

ครั้งมีพระชาติเป็น พระจันทกุมาร   604

ครั้งมีพระชาติเป็น  สังขพราหมณ์   605

ครั้งมีพระชาติเป็น  เวลามพราหมณ์   605

ครั้งมีพระชาติเป็นพระเวสสันดร   607

ครั้งมีพระชาติเป็น มาตังคชฎิล   611

ครั้งมีพระชาติเป็น จูฬโพธิ  611

ครั้งมีพระชาติเป็น เจ้าชายยุธัญชยะ   612

ที่สุดแห่งการท่องเที่ยวของพระองค์   613

ปทานุกรม เริ่มแต่หน้า   615

ลำดับหมวดธรรม  เริ่มแต่หน้า   693


หน้า 1

หน้า 2

หน้า 3

หน้า 4

หน้า 5

หน้า 6

หน้า 7

หน้า 8

หน้า 9

หน้า 10

หน้า 11

หน้า 12

หน้า 13

หน้า 14

หน้า 15

หน้า 16

หน้า 17

หน้า 18

หน้า 19

หน้า 20

หน้า 21

หน้า 22

หน้า 23

หน้า 24

หน้า 25

หน้า 26

หน้า 27

หน้า 28

หน้า 29

หน้า 30

หน้า 31

หน้า 32

หน้า 33

หน้า 34

หน้า 35

หน้า 36

หน้า 37

หน้า 38

หน้า 39

หน้า 40

หน้า 41

หน้า 42

หน้า 43

หน้า 44

หน้า 45

หน้า 46

หน้า 47

หน้า 48

หน้า 49

หน้า 50

หน้า 51

หน้า 52

หน้า 53

หน้า 54

หน้า 55

หน้า 56

หน้า 57

หน้า 58

หน้า 59

หน้า 60

หน้า 61

หน้า 62

หน้า 63

หน้า 64

หน้า 65

หน้า 66

หน้า 67

หน้า 68

หน้า 69

หน้า 70

หน้า 71

หน้า 72

หน้า 73

หน้า 74

หน้า 75

หน้า 76

หน้า 77

หน้า 78

หน้า 79

หน้า 80

หน้า 81

หน้า 82

หน้า 83

หน้า 84

หน้า 85

หน้า 86

หน้า 87

หน้า 88

หน้า 89

หน้า 90

หน้า 91

หน้า 92

หน้า 93

หน้า 94

หน้า 95

หน้า 96

หน้า 97

หน้า 98

หน้า 99

หน้า 100

หน้า 101

หน้า 102

หน้า 103

หน้า 104

หน้า 105

หน้า 106

หน้า 107

หน้า 108

หน้า 109

หน้า 110

หน้า 111

หน้า 112

หน้า 113

หน้า 114

หน้า 115

หน้า 116

หน้า 117

หน้า 118

หน้า 119

หน้า 120

หน้า 121

หน้า 122

หน้า 123

หน้า 124

หน้า 125

หน้า 126

หน้า 127

หน้า 128

หน้า 129

หน้า 130

หน้า 131

หน้า 132

หน้า 133

หน้า 134

หน้า 135

หน้า 136

หน้า 137

หน้า 138

หน้า 139

หน้า 140

หน้า 141

หน้า 142

หน้า 143

หน้า 144

หน้า 145

หน้า 146

หน้า 147

หน้า 148

หน้า 149

หน้า 150

หน้า 151

หน้า 152

หน้า 153

หน้า 154

หน้า 155

.

หน้า 156

หน้า 157

หน้า 158

หน้า 159

หน้า 160

หน้า 161

หน้า 162

หน้า 163

หน้า 164

หน้า 165

หน้า 166

หน้า 167

หน้า 168

หน้า 169

หน้า 170

หน้า 171

หน้า 172

หน้า 173

หน้า 174

หน้า 175

หน้า 176

หน้า 177

หน้า 178

หน้า 179

หน้า 180

หน้า 181

หน้า 182

หน้า 183

หน้า 184

หน้า 185

หน้า 186

หน้า 187

หน้า 188

หน้า 189

หน้า 190

หน้า 191

หน้า 192

หน้า 193

หน้า 194

หน้า 195

หน้า 196

หน้า 197

หน้า 198

หน้า 199

หน้า 200


หน้า 201

หน้า 202

หน้า 203

หน้า 204

หน้า 205

หน้า 206

หน้า 207

หน้า 208

หน้า 209

หน้า 210

หน้า 211

หน้า 212

หน้า 213

หน้า 214

หน้า 215

หน้า 216

หน้า 217

หน้า 218

หน้า 219

หน้า 220

หน้า 221

หน้า 222

หน้า 223

หน้า 224

หน้า225

หน้า 226

หน้า 227

หน้า 228

หน้า 229

หน้า 230

หน้า231

หน้า 232

หน้า 233

หน้า 234

หน้า235

หน้า 236

หน้า 237

หน้า 238

หน้า239

หน้า240

หน้241

หน้า242

หน้า 243

หน้า 244

หน้า 245

หน้า 246

หน้า 247

หน้า 248

หน้า 249

หน้า 250

หน้า 251

หน้า 252

หน้า253

หน้า 254

หน้า 255

.

หน้า 256

หน้า 257

หน้า 258

หน้า 259

หน้า 260

หน้า261

หน้า 262

หน้า 263

หน้า 264

หน้า 265

หน้า 266

หน้า 267

หน้า 268

หน้า 269

หน้า 270

หน้า 271

หน้า272

หน้า 273

หน้า 274

หน้า 275

หน้า 276

หน้า 277

หน้า278

หน้า 279

หน้า 280

หน้า 281

หน้า282

หน้า 283

หน้า 284

หน้า 285

หน้า 286

หน้า 287

หน้า288

หน้า 289

หน้า 290

หน้า 291

หน้า 292

หน้293

หน้า294

หน้า 295

หน้า 296

หน้า 297

หน้298

หน้299

หน้า 300


หน้า 301

หน้า 302

หน้า 303

หน้า 304

หน้า 305

หน้า 306

หน้า 307

หน้า 308

หน้า 309

หน้า 310

หน้า  311

หน้า 312

หน้า 313

หน้า 314

หน้า 315

หน้า 316

หน้า 317

หน้า 318

หน้า 319

หน้า 320

หน้า 321

หน้า 322

หน้า 323

หน้า 324

หน้า 325

หน้า 326

หน้า 327

หน้า 328

หน้า 329

หน้า 330

หน้า 331

หน้า 332

หน้า 333

หน้า 334

หน้า 335

หน้า 336

หน้า 337

หน้า 338

หน้า 339

หน้า 340

หน้า 341

หน้า 342

หน้า 343

หน้า 344

หน้า 345

หน้า 346

หน้า 347

หน้า 348

หน้า 349

หน้า 350

หน้า 351

หน้า 352

หน้า 353

หน้า 354

หน้า 355

.

หน้า 356

หน้า 357

หน้า 358

หน้า 359

หน้า 360

หน้า 361

หน้า 362

หน้า 363

หน้า 364

หน้า 365

หน้า 366

หน้า 367

หน้า 368

หน้า 369

หน้า 370

หน้า 371

หน้า 372

หน้า 373

หน้า 374

หน้า 375

หน้า 376

หน้า 377

หน้า 378

หน้า 379

หน้า 380

หน้า 381

หน้า 382

หน้า 383

หน้า 384

หน้า 385

หน้า 386

หน้า 387

หน้า 388

หน้า 389

หน้า 390

หน้า 391

หน้า 392

หน้า 393

หน้า 394

หน้า 395

หน้า 396

หน้า 397

หน้า 398

หน้า 399

หน้า 400


หน้า 401

หน้า 402

หน้า 403

หน้า 404

หน้า 405

หน้า 406

หน้า 407

หน้า 408

หน้า 409

หน้า 410

หน้า 411

หน้า 412

หน้า 413

หน้า 414

หน้า 415

หน้า 416

หน้า 417

หน้า 418

หน้า 419

หน้า 420

หน้า 421

หน้า 422

หน้า 423

หน้า 424

หน้า 425

หน้า 426

หน้า 427

หน้า 428

หน้า 429

หน้า 430

หน้า 431

หน้า 432

หน้า 433

หน้า 434

หน้า 435

หน้า 436

หน้า 437

หน้า 438

หน้า 439

หน้า 440

หน้า 441

หน้า 442

หน้า 443

หน้า 444

หน้า 445

หน้า 446

หน้า 447

หน้า 448

หน้า 449

หน้า 450

หน้า 451

หน้า 452

หน้า 453

หน้า 454

หน้า 455

.

หน้า 456

หน้า 457

หน้า 458

หน้า 459

หน้า 460

หน้า 461

หน้า 462

หน้า 463

หน้า 464

หน้า 465

หน้า 466

หน้า 467

หน้า 468

หน้า 469

หน้า 470

หน้า 471

หน้า 472

หน้า 473

หน้า 474

หน้า 475

หน้า 476

หน้า 477

หน้า 478

หน้า 479

หน้า 480

หน้า 481

หน้า 482

หน้า 483

หน้า 484

หน้า 485

หน้า 486

หน้า 487

หน้า 488

หน้า 489

หน้า 490

หน้า 491

หน้า 492

หน้า 493

หน้า 494

หน้า 495

หน้า 496

หน้า 497

หน้า 498

หน้า 499

หน้า 500


หน้า 501

หน้า 502

หน้า 503

หน้า 504

หน้า 505

หน้า 506

หน้า 507

หน้า 508

หน้า 509

หน้า 510

หน้า 511

หน้า 512

หน้า 513

หน้า 514

หน้า 515

หน้า 516

หน้า 517

หน้า 518

หน้า 519

หน้า 520

หน้า 521

หน้า 522

หน้า 523

หน้า 524

หน้า 525

หน้า 526

หน้า 527

หน้า 528

หน้า 529

หน้า 530

หน้า 531

หน้า 532

หน้า 533

หน้า 534

หน้า 535

หน้า 536

หน้า 537

หน้า 538

หน้า 539

หน้า 540

หน้า 541

หน้า 542

หน้า 543

หน้า 544

หน้า 545

หน้า 546

หน้า 547

หน้า 548

หน้า 549

หน้า 550

หน้า 551

หน้า 552

หน้า 553

หน้า 554

หน้า 555

.

หน้า 556

หน้า 557

หน้า 558

หน้า 559

หน้า 560

หน้า 561

หน้า 562

หน้า 563

หน้า 564

หน้า 565

หน้า 566

หน้า 567

หน้า 568

หน้า 569

หน้า 570

หน้า 571

หน้า 572

หน้า 573

หน้า 574

หน้า 575

หน้า 576

หน้า 577

หน้า 578

หน้า 579

หน้า 580

หน้า 581

หน้า 582

หน้า 583

หน้า 584

หน้า 585

หน้า 586

หน้า 587

 

หน้า 588

หน้า 589

หน้า 590

หน้า 591

หน้า 592

หน้า 593

หน้า 594

หน้า 595

หน้า 596

หน้า 597

หน้า 598

หน้า 599

หน้า 600


 

หน้า 601

หน้า 602

หน้า 603

หน้า 604

หน้า 605

หน้า 606

หน้า 607

หน้า 608

หน้า 609

หน้า 610

หน้า 611

หน้า 612

หน้า 613

หน้า 614

หน้า 615

หน้า 616

หน้า 617

หน้า 618

หน้า 619

หน้า 620

หน้า 621

หน้า 622

หน้า 623

หน้า 624

หน้า 625

หน้า 626

หน้า 627

หน้า 628

หน้า 629

หน้า 630

หน้า 631

หน้า 632

หน้า 633

หน้า 634

หน้า 635

หน้า 636

หน้า 637

หน้า 638

หน้า 639

หน้า 640

หน้า 641

หน้า 642

หน้า 643

หน้า 644

หน้า 645

หน้า 646

หน้า 647

หน้า 648

หน้า 649

หน้า 650

หน้า 651

หน้า 652

หน้า 653

หน้า 654

หน้า 655

.

หน้า 656

หน้า 657

หน้า 658

หน้า 659

หน้า 660

หน้า 661

หน้า 662

หน้า 663

หน้า 664

หน้า 665

หน้า 666

หน้า 667

หน้า 668

หน้า 669

หน้า 670

หน้า 671

หน้า 672

หน้า 673

หน้า 674

หน้า 675

หน้า 676

หน้า 677

หน้า 678

หน้า 679

หน้า 680

หน้า 681

หน้า 682

หน้า 683

หน้า  684

หน้า 685

หน้า 686

หน้า 687

หน้า 688

หน้า 689

หน้า 690

หน้า 691

หน้า 692

หน้า 693

หน้า 694

หน้า 695

หน้า 696

หน้า 697

หน้า 698

หน้า 699

หน้า 700


หน้า 701

หน้า 702

หน้า 703

หน้า 704

หน้า 705

หน้า 706

หน้า 707

หน้า 708

หน้า 709

หน้า 710

หน้า 711

หน้า 712

หน้า 713