Home arrow บทความฟิสิกส์ arrow ความแตกต่างของ Phosphorescence และ Fluorescence
Home    Contacts



ความแตกต่างของ Phosphorescence และ Fluorescence PDF พิมพ์
      การเรืองแสงแบบต่างๆนั้นเกิดการที่ตัวสารนั้นดูดกลืนโฟตอนของแสงเข้าไป แล้วมันไม่สามารถเกิดการขยับตัวไปมาของโครงสร้างได้ เลยทำให้มีความเครียดของโครงสร้างสูง ดังนั้นโมเลกุลของสารกลุ่มนี้จึงต้องปล่อยโฟตอนที่มีพลังงานต่ำกว่าออกมาทันทีทำให้เกิดการเรืองแสงแบบ Fluorescence
แต่ถ้าเจ้าโมเลกุลนั้นสามารถที่จะเก็บโฟตอนเข้าหาตัวแล้วดันเก็บไว้ (โดยที่ทางเคมีเค้าจะบอกว่ามันเข้าไปทำให้สถานะซิงเกล็ตของอิเล็กตรอนให้เป็นสถานะทริปเป็ตของอิเล็กตรอนล่ะก็....) พลังงานแสงส่วนนี้ก็ไม่สามารถถูกปลดปล่อยออกมาได้ทันที ทำให้มี Time lag หรือ เวลาหน่วงออกมา ทำให้เมื่อมันเข้าสู่ที่มืดแล้วการสะท้อนแสงของมันนั้นยังคงอยู่ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง (ซึ่งจิงๆ มันก็สะท้อนตลอดแหละ แม้ว่าจะมีโฟตอนใหม่เข้าไปตลอด)

      ปรากฏการณ์นี้ก็เลยทำให้เกิดการเรืองแสงแบบ Phosphorescence
ความแตกต่างของ Phosphorescence และ Fluorescence นั้น นอกจากจะเป็นระยะเวลาการคายโฟตอนออกหลังจากที่ดูดกลืนโฟตอนเข้าไปแล้ว ระดับพลังงานของโฟตอนที่ถูกคายออกมาจากกระบวนการ Phosphorescence นั้นจะมีค่าต่ำกว่าด้วย ดังนั้นเราจึงมักเห็นแสงที่เรืองออกมาจาก Phoshorescence ของแสง UV เป็นสีเหลือง-เขียว ในขณะที่การ Fluorescene ของแสง UV จะเป็นสีน้ำเงิน-ม่วง


       อินเทนซิฟายอิงสกรีน  (intensifying screen) ประกอบด้วยสารเรืองแสง (fluorescent material) ทำหน้าที่ดูดกลืนพลังงานรังสีเอกซ์และเปล่งแสงเพื่อฉายลงบนฟิล์มเอกซเรย์ ปริมาณรังสีที่ต้องใช้เพื่อฉายลงบนฟิล์มเมื่อไม่ใช้อินเทนซิฟายอิงสกรีนจะสูงกว่าเมื่อเทียบกับใช้จึงไม่เหมาะกับการใช้งาน   ไม่เพียงปริมาณรังสีที่ต้องใช้มากขึ้นเท่านั้นแต่เวลาในการฉายรังสีจะยาวนานมาก และทำให้ผู้ป่วยเคลื่อนไหว ซึ่งการถ่ายภาพนั้นจะยากขึ้น เอกซเรย์โฟตอนแต่ละตัวถูกดูดกลืนพลังงานโดยผลึกฟอสฟอร์ (phosphor crystals) สามารถทำให้เกิดโฟตอนของแสงจำนวนมากเปล่งกระจายออกมา และนี่คือขบวนการที่รังสีเอกซ์ถูกทำให้มีความเข้มเพิ่มขึ้นได้อย่างไร
 

        ฟอสฟอร์เป็นสารประกอบซึ่งสภาพปกติเป็นผลึกซึ่งสามารถดูดกลืนพลังงานรูปแบบหนึ่งได้ เช่น รังสีเอกซ์ และสามารถปล่อยพลังงานออกมาในอีกรูปแบบหนึ่งได้ เช่น แสงที่ตามองเห็น

           ในปัจจุบันฟิล์มเอกซเรย์ชนิดต้องใช้สกรีนมีความไวต่อแสงมากกว่ารังสีเอกซ์ ข้อได้เปรียบนี้เองทำให้เราสามารถใช้อินเทนซิฟายอิงสกรีนมาช่วยให้เกิดแสง

           สารในอินเทนซิฟายอิงสกรีนที่ก่อให้เกิดขบวนการดูดกลืนพลังงานรังสีเอกซ์และเปล่งแสงเรียกว่าฟอสฟอร์ (phosphor)

           ฟอสฟอร์เป็นสารประกอบซึ่งสภาพปกติเป็นผลึกซึ่งสามารถดูดกลืนพลังงานรูปแบบหนึ่งได้ เช่น รังสีเอกซ์ และสามารถปล่อยพลังงานออกมาในอีกรูปแบบหนึ่งได้ เช่น แสงที่ตามองเห็น
 

           การเรืองแสง (luminescence) คือการปลดปล่อยแสงออกจากสารหนึ่งโดยการกระตุ้นด้วยแสง ปฏิกิริยาเคมีหรือรังสีอิออไนซ์ (ionizing radiation) เช่น รังสีเอกซ์

           การเรืองแสง (luminescence) มี 2 ชนิด คือ ฟลูออเรสเซนท์ (fluorescence) และ ฟอสฟอเรสเซนท์ (phosphorescence)

           ฟลูออเรสเซนท์ (fluorescence) คือ การเรืองแสงชนิดที่การปลดปล่อยแสงออกมาเกิดขึ้นทันทีทันใดภายในเวลา 10-8 วินาที และหยุดทันที่เมื่อเลิกการกระตุ้น

           ฟอสฟอเรสเซนท์ (phosphorescence) เป็นการเรืองแสงชนิดที่การปลดปล่อยแสงออกมาเกิดขึ้นหลังจากได้รับการกระตุ้นแล้วนานกว่า 10-8 วินาที และการเรืองแสงดำเนินต่อไปอีกนานกว่าสัดส่วนของวินาทีเมื่อหยุดการกระตุ้นแล้ว เหตุการณ์นี้เรียกว่า after glow หรือ lag

           ฟลูออเรสเซนท์เป็นการเรืองแสงชนิดที่เกิดกับฟอสฟอร์ที่ใช้ในการผลิตอินเทนซิฟายอิงสกรีน 

           รังสีที่ทำให้เกิดภาพบนฟิล์มคือพลังงานรังสีเอกซ์ที่ถูกปลดปล่อยจากผู้ป่วยและถูกดูดกลืนไว้ในอินเทนซิฟายอิงสกรีนเท่านั้น
 

 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >
สถิติผู้เยี่ยมชม: 36149301
ขณะนี้มี 1 บุคคลทั่วไป ออนไลน์

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!