Home
  
Home บทความวิทยาศาสตร์ เซ็นสมุดเยี่ยม
บทความรวมวิทยาศาสตร์ของผู้จัดการออนไลน์  มกราคม  56 PDF พิมพ์

หน้า 15

 

วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2556

“กุดจี่” กลิ้งมูลสัตว์ไปตาม “ทางช้างเผือก”

ถึงจะเป็นแมลงที่ดูต่ำต้อยด้อยค่า แต่รู้ไหมว่า “กุดจี่” อาศัยทางช้างเผือกเพื่ออ้างอิงในการหมุนมูลสัตว์ไปรอบๆ ซึ่งนับเป็นครั้งแรกที่มีการศึกษาพบว่า แมลงรู้จักใช้ดวงดาวในการนำทาง เช่นเดียวกับคน นก หรือว่าแมวน้ำ

สำหรับงานวิจัยเกี่ยวกับเรื่องด้วงขี้ควาย หรือ “กุดจี่” นี้ เป็นผลงานของ ดร.มารี ดัคเก (Marie Dacke) จากมหาวิทยาลัยลุนด์ (Lund University) สวีเดน โดยงานวิจัยของเธอตีพิมพ์ในวารสารเคอร์เรนท์ไบโอโลจี (Current Biology) ซึ่งเธออธิบายกับทางบีบีซีนิวส์ ว่า กุดจี่ไม่จำเป็นต้องหมุนตามหรือทำตัวตั้งฉากกับทางช้างเผือก เพียงแต่มันใช้กาแลกซีของเราเป็นจุดอ้างอิงเท่านั้น

ด้วงขี้ควายชอบวิ่งเป็นเส้นตรง เมื่อเจอกองมูลสัตว์เจ้าแมลงปีกแข็งชนิดนี้ก็จะปั้นเป็นกล้อนกลมๆ และเริ่มกลิ้งออกไปยังสู่ระยะที่ปลอดภัยเพื่อที่จะได้กินมูลสัตว์เหล่านั้น ซึ่งโดยปกติจะอยู่ใต้ดิน และการประคับประคองก้อนมูลสัตวืให้ดีเป็นเรื่องสำคัญ เพราะด้วงตัวอื่นจ้องจะขโมยมูลสัตว์อยู่เสมอ

ก่อนหน้านี้ ดร.ดัคเก ได้เผยว่า ด้วงขี้ควายสามารถรักษาแนวเป็นเส้นตรงได้ด้วยการติดตามดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ หรือแม้แต่ใช้แสงที่ออกมาเป็นทิศทางเดียวจากแหล่งกำเนิดแสงดังกล่าวในการอ้างอิงทิศทาง หากแต่เมื่ออยู่ในคืนไร้แสงจันทร์ด้วงขี้ควายก็ยังมีความสามารถหาทิศทางได้

ดร.ดัคเก ทำการทดลองโดยใช้ด้วงขี้ควายที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า สการาเบียสซาไทรัส (Scarabaeus satyrus) ซึ่งชาวพื้นเมืองแอฟริกาใต้ได้นำเข้าไปในท้องฟ้าจำลองเมืองโจฮันเนสเบิร์กของแอฟริกาใต้ ซึ่งในสถานที่ดังกล่าวทำให้ควบคุมได้ว่าจะใช้แสงจากดาวประเภทไหนทดลองกับด้วงขี้ควาย โดยทำให้แมลงปีกแข็งนี้เห็นแสงเหล่านั้นอยู่ด้านบนหัว

ที่สำคัญ เธอจับกุดจี่ใส่ในกล่องที่ทาสีดำทั้งหมด เพื่อให้แน่ใจว่า แมลงปีกแข็งนี้ไม่ได้อาศัยข้อมูลจากจุดอ้างอิงอื่นๆ ในแนวระนาบเพื่อหาทิศ ซึ่งด้วงเหล่านั้นก็ทำหน้าที่ปกติได้ดีเยี่ยม เมื่อฉายภาพที่ดาวระยิบบนฟ้าภายในโดมท้องฟ้าจำลอง แต่ทำได้ดีเมื่อฉายให้เห็นแถบแสงของกาแลกซีทางช้างเผือกเท่านั้น ซึ่งเธอคิดว่าแถบแสงดังกล่าวมีความสำคัญมากกว่าเป็นแค่ “จุดแสง”

“ด้วงเหล่านี้มีตาประกอบ (compound eyes) โดยเป็นที่ทราบกันว่า ปูซึ่งมีตาประกอบเช่นเดียวกันนั้น สามารถมองเห็นดาวที่สว่างจ้าบางดวงบนท้องฟ้าได้ ซึ่งเป็นไปได้ว่าด้วงขี้ควายก็อาจจะมองเห็นเช่นนั้นได้ แต่เราก็ยังไม่ทราบชัด ซึ่งเป็นอีกเรื่องที่เรากำลังพิจารณา อย่างไรก็ดี เมื่อเราฉายให้ด้วงเราเห็นเฉพาะดาวที่สว่างที่สุด ปรากฏว่า พวกมันหลงทาง ดังนั้น จึงไม่ใช่แค่ดาวบางดวงที่ด้วงใช้เป็นจุดอ้างอิงในการหมุนตัว” ดร.ดัคเก บอกทางบีบีซีนิวส์

นอกจากนี้ ในการสำรวจภาคสนามเธอยังสังเกตเห็นว่า ด้วงวิ่งพล่านเมื่อทางช้างเผือกย้ายตำแหน่งไปอยู่บริเวณแนวขอบฟ้าในบางช่วงของปี แต่ก็มีคำถามอีกว่า มีสัตว์อื่นอีกมากแค่ไหนที่อาศัยดวงดาวในการนำทาง ซึ่งมีสิ่งบ่งชี้ว่ากบบางชนิดและแมงมุมใช้ดวงดาวเป็นจุดอ้างอิงในการหมุนตัว ซึ่งนักวิจัยลุนด์มั่นใจว่ายังมีสิ่งมีชีวิตอีกมากที่เป็นเช่นนี้ เพียงแต่นักวิทยาศาสตร์ต้องออกไปค้นหา



< ก่อนหน้า   ถัดไป >
ขณะนี้มี 69 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
สถิติผู้เยี่ยมชม
ผู้เยี่ยมชม: 10042916  คน
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ฟิสิกส์ 1 (ภาคกลศาสตร์)
ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)
ฟิสิกส์ 2
กลศาสตร์เวกเตอร์
โลหะวิทยาฟิสิกส์
เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1
ฟิสิกส์ 2 (บรรยาย)
ฟิสิกส์พิศวง
สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
ทดสอบออนไลน์
วีดีโอการเรียนการสอน
แผ่นใสการเรียนการสอน
เอกสารการสอน PDF
หน้าแรกในอดีต

ทั่วไป
การทดลองเสมือน
บทความพิเศษ
ตารางธาตุ(ไทย1)
พจนานุกรมฟิสิกส์
ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์
ธรรมชาติมหัศจรรย์
สูตรพื้นฐานฟิสิกส์
การทดลองมหัศจรรย์
กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์

บททดสอบ
แบบฝึกหัดกลาง
แบบฝึกหัดโลหะวิทยา
แบบทดสอบ
ความรู้รอบตัวทั่วไป
อะไรเอ่ย ?
ทดสอบ(เกมเศรษฐี)
คดีปริศนา
ข้อสอบเอนทรานซ์
เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์
แบบฝึกหัดออนไลน์

สรรหามาฝาก
คำศัพท์ประจำสัปดาห์
ความรู้รอบตัว
การประดิษฐ์แของโลก
ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์เทศ
นักวิทยาศาสตร์ไทย
ดาราศาสตร์พิศวง
สุดยอดสิ่งประดิษฐ์
การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

การเรียนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
การวัด
เวกเตอร์
การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ
การเคลื่อนที่บนระนาบ
กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
การประยุกต์กฎของนิวตัน
งานและพลังงาน
การดลและโมเมนตัม
การหมุน
สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
การเคลื่อนที่แบบคาบ
ความยืดหยุ่น
กลศาสตร์ของไหล
กลไกการถ่ายโอนความร้อน
เทอร์โมไดนามิก
คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
คลื่น
การสั่น และคลื่นเสียง
ไฟฟ้าสถิต
สนามไฟฟ้า
ความกว้างของสายฟ้า
ตัวเก็บประจุ
ศักย์ไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้า
สนามแม่เหล็ก
การเหนี่ยวนำ
ไฟฟ้ากระแสสลับ
ทรานซิสเตอร์
สนามแม่เหล็กไฟฟ้า
แสงและการมองเห็น
ทฤษฎีสัมพัทธภาพ
กลศาสตร์ควอนตัม
โครงสร้างของอะตอม
นิวเคลียร์

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!