Home arrow บทความวิทยาศาสตร์ arrow บทความรวมวิทยาศาสตร์ของผู้จัดการออนไลน์ มิถุนายน 55
  
เมนูอื่นๆ
Home บทความวิทยาศาสตร์ เซ็นสมุดเยี่ยม
บทความรวมวิทยาศาสตร์ของผู้จัดการออนไลน์ มิถุนายน 55 PDF พิมพ์

หน้า 5

วันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2555

“ไข่มดแดง” แซบไกลถึงอินเตอร์

กิตติ์ธเนศ กับผลงานที่คว้ารางวัลบนเวทีแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์ระดับโลก

ด้วยจุดเด่นในการดึงเอาพฤติกรรมตามธรรมชาติของ “มดแดง” มาออกแบบการทดลอง ทำให้โครงการวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศีรสะเกษในการศึกษาผลกระทบของแหล่งอาหารมดต่อปริมาณและคุณภาพ “ไข่มดแดง” สามารถคว้ารางวัลจากเวทีอินเตอร์ Intel ISEF ที่มีนักเรียนจากทั่วโลกกว่า 1,600 คนนำผลงานเข้าแข่งขัน

หลังจากได้รับคัดเลือกเข้าแข่งขันในการประกวดผลงานวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ระดับนานาชาติของอินเทล (Intel International Science and Engineering Fair) หรืออินเทลไอเซฟ (Intel ISEF) โครงงานวิทยาศาสตร์ในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอาหารต่อปริมาณและคุณภาพของไข่มดแดงที่ กิตติ์ธเนศ ธนะรุ่งโรจน์ทวี ทำการศึกษาเดี่ยว ตั้งแต่เป็นนักเรียน ม.ปลาย โรงเรียนกันทรารมณ์ จ.ศีรสะเกษ สามารถคว้ารางวัลอันดับ 2 แกรนด์ อะวอร์ด ของการแข่งขันที่จัดขึ้นเมื่อเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา ณ เมืองพิตส์เบิร์ก มลรัฐเพนซิลเวเนีย สหรัฐฯ

กิตติ์ธเนศ เล่าว่า เลือกทำโครงงานดังกล่าว เพราะ “ไข่มดแดง” เป็นอาหารท้องถิ่นของชาวอีสาน และส่วนตัวแล้วเขาก็ชอบกินไข่มดแดงด้วย แต่ใช้ว่าจะหาอาหารถิ่นเช่นนี้มารับประทานได้ทั้งปี เพราะเป็นอาหารที่มีเฉพาะฤดูกาล ระหว่างเดือน ม.ค.-เม.ย.เท่านั้น อีกทั้งยังมีราคาแพงมากถึงกิโลกรัมละ 300 บาท จึงเกิดความคิดว่าหากให้อาหารมดแล้วจะทำให้มดมีไข่ในปริมาณเยอะขึ้นหรือไม่

ก่อนจะเริ่มโครงงานวิทยาศาสตร์กิตติ์ธเนศต้องทำความเข้าใจพฤติกรรมของมด ซึ่งเขาได้ถ่ายทอดให้ทีมข่าววิทยาศาสตร์ ASTV-ผู้จัดการออนไลน์ ฟังว่า มดแบ่งออกเป็น 4 วรรณะ คือ ราชินีมด มดงาน มดวรรณะสืบพันธุ์เพศเมีย และมดวรรณะสืบพันธุ์เพศผู้ โดยเมื่อเริ่มสร้างรังนั้นมดราชินีที่เติบโตมาจากมดวรรณะสืบพันธุ์เพศเมียจะผสมพันธุ์และรับน้ำเชื้อครั้งเดียวจากมดวรรณะสืบพันธุ์เพศผู้เพื่อออกไข่ตลอดชีวิต (ส่วนมดวรรณะสืบพันธุ์เพศผู้จะตายไป)

เมื่อมดราชินีหาตำแหน่งสร้างรังที่เหมาะสมแล้วกินปีกของตัวเองเป็นอาหาร จากนั้นจะเริ่มออกไข่ชุดแรกซึ่งมีจำนวนไม่มาก 30-40 ฟอง โดยในช่วง 1-2 ปี ของการสร้างรังนั้นมดราชินีจะออกไข่เป็นมดงาน ก่อนที่จะออกไข่มดวรรณะเพศเมียและเพศผู้ต่อไป แต่ปัญหาคือ กรณีที่มดหาอาหารไม่เพียงพอก็อาจทำให้รังล่มสลายได้ ซึ่งกิตติ์ธเนศคิดว่าโครงงานของเขาจะแก้ปัญหานี้ได้

กิตติ์ธเนศ อยากรู้ว่า หากให้อาหารชนิดต่างๆ แก่มดแล้วจะส่งผลต่อปริมาณหรือคุณภาพไข่มดแดงอย่างไรบ้าง เขาจึงเลือกอาหารที่จะนำมาทดลอง 4 ชนิด คือ ข้าว ปลาทู จิ้งหรีด อาหารผสม แล้วเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ให้อาหารใดเลย ซึ่งเขาต้องหารังมดแดงที่มีจำนวนประชากรใกล้เคียงกันเพื่อทำการทดลองถึง 15 รัง เพราะอาหารแต่ละชนิดต้องใช้รังมดศึกษาเพื่อหาค่าเฉลี่ยชนิดละ 3 รัง รวมถึงกลุ่มควบคุมที่ไม่ให้อาหารเลยอีก 3 รัง

ในการทดลองต้องแยกด้วยว่าอาหารที่ให้นั้นจะเป็นเลี้ยงมดเพียงรังเดียว จึงต้องหาอาณาเขตของมดแต่ละรัง วิธีการคือจับมดงานมาเจอกัน หากสู้กันแสดงว่าเป็นมดคนละรัง แต่หากเดินไปด้วยกันแสดงว่าเป็นมดจากรังเดียวกัน และยังต้องเลือกรังที่มีจำนวนประชากรใกล้เคียงกัน ซึ่งทำการทดลองโดยนับจำนวนมดที่เดินไปมาระหว่างความสูง 150-200 เมตร จากพื้นดิน หาประชากรมดแต่ละรังใกล้เคียงกัน จำนวนมดที่นับได้ในช่วงเวลาเท่ากันจะไม่แตกต่างกันมากนัก

หลังจากให้อาหารมดในช่วงเวลาหนึ่งแล้วก็นำอาหารเหล่านั้นมาชั่งน้ำหนักเพื่อดูว่ามดขนอาหารไปมากน้อยแค่ไหน ซึ่งจากการทดลองพบว่ามีอาหารเหลือประมาณครึ่งหนึ่ง แสดงว่าอาหารที่ให้นั้นเพียงพอต่อความต้องการของมด และธรรมชาติของมดนั้นจะหาอาหารจากบริเวณที่ใกล้รังมากที่สุด จึงมั่นใจได้ว่ามดจะไม่ไปหาอาหารที่อื่น ขณะเดียวกันต้องทดลองด้วยว่าปริมาณที่หายไปนั้นหายไปจากสภาพแวดล้อมเท่าไหร่ ซึ่งกิตติ์ธเนศได้วางอาหารชนิดเดียวกันที่มีภาชนะปิดไม่ให้มดเข้าควบคู่กันด้วย

ไข่มดแดงอาหารถิ่นแดนอีสาน คุณค่าโปรตีนมากกว่านมสด

ผลจากการทดลองให้อาหารมดทุกสัปดาห์ๆ ละ 500 กรัม จนครบ 8 สัปดาห์ พบว่า มดกินจิ้งหรีดเยอะที่สุดประมาณ 50% ของอาหารที่ให้ และเฉลี่ยแล้วมดกินอาหารแต่ละชนิดประมาณ 36-50% และเมื่อนับปริมาณไข่มดแดงที่ได้ พบว่าอาหารผสมที่มดแดงกินไป 41.91% นั้นให้ปริมาณไข่มากที่สุด แต่เมื่อเทียบมดให้อาหารทุกชนิดกับกลุ่มมดที่ไม่ได้ให้อาหาร พบว่ามดที่ได้อาหารเลี้ยงมีปริมาณไข่มากกว่าถึง 2 เท่า

ด้านคุณค่าทางโภชนาการนั้นปลาทูจะให้ไข่ที่มีโปรตีนมากที่สุด ข้าวให้ไข่ที่มีคาร์โบไฮเดรตสูงสุด ส่วนจิ้งหรีดให้ไข่ที่มีไขมันมากที่สุด และอาหารผสมให้ไข่ที่มีแคลอรีสูงสุด เมื่อคำนวณเป็นรายได้จากการขายไข่มดแดง พบว่า มดที่เลี้ยงด้วยอาหารผสม ให้กำไรมากที่สุดกิโลกรัมละ 150 บาท

“โปรตีนจากไข่มดแดงมีมากกว่านมวัว และชาวจีนยังใช้ไข่มดแดงเป็นยารักษาโรค ใช้เพิ่มปริมาณน้ำนมให้แม่ และหากเลี้ยงมดแดงในสวนผลไม้จะช่วยควบคุมแมลงที่กินผลไม้ได้ด้วย ทำให้เราไม่ต้องใช้สารเคมีในการกำจัดแมลง” กิตติ์ธเนศที่เพิ่งก้าวเป็นน้องใหม่ในคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กล่าวถึงประโยชน์ของไข่มดแดงและการเลี้ยงมดแดงในสวนผลไม้

ทั้งนี้ นอกจากอาจารย์ที่ปรึกษาในโรงเรียนแล้วเขายังได้รับการปรึกษาโครงงานเรื่องนี้จาก ดร.เดชา วิวัฒน์วิทยา จากคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญเรื่องมดด้วย

สำหรับงานประกวดอินเทลไอเซฟครั้งนี้มีนักเรียนกว่า 1,600 คน จาก 59 ประเทศทั่วโลก ส่งผลงานเข้าประกวดใน 18 สาขา อาทิ สัตววิทยา วิศวกรรมศาสตร์:วัสดุและวิศวกรรมชีวภาพ การจัดการสิ่งแวดล้อม เซลล์ และชีวโมเลกุล ฟิสิกส์และดาราศาสตร์ พืชศาสตร์ คณิตศาสตร์ เป็นต้น โดยมีการประกวดไอเซฟอย่างต่อเนื่องทุกปีมาตั้งแต่ปี 2493 โดยสมาคมเพื่อวิทยาศาสตร์และสาธารณะ (Society for Science & the Public: SPP) และกลายเป็นเวทีประกวดระดับนานาชาติในอีก 8 ต่อมา จากนั้นอินเทลได้เข้าเป็นผู้สนับสนุนหลัก

นอกจากนำเสนอผลงานที่มีกรรมการถึง 7 คน เวียนมาซักถามแล้ว กิตติ์ธเนศบอกว่าเขายังเดินดูผลงานของคนอื่นๆ ในสาขาสัตววิทยาที่เขาแข่งขัน ซึ่งมีผลงานที่หลากหลายที่ส่วนใหญ่มาจากยุโรปและสหรัฐฯ ซึ่งบางงานวิจัยซับซ้อนถึงขั้นศึกษาจีโนมหมู ดูแนวโน้มว่าหมูที่มียีนบางมีโอกาสเป็นโรค ซึ่งสามารถเตือนเกษตรกรที่เลี้ยงหมูได้ว่า หมูจะเป็นโรคหรือไม่ ขณะที่ความเรียบง่ายของเขาก็เอาชนะใจกรรมการได้

“กรรมการเขามาบอกกับเราในตอนหลังว่า ชอบที่เรานำเอาพฤติกรรมของมดมาออกแบบการทดลองในรูปแบบง่ายๆ ไม่ต้องใช้แล็บหรืออุปกรณ์วิทยาศาสตร์ยากๆ น่าสนใจและสามารถแก้ปัญหาในพื้นที่ของบ้านเราได้จริงๆ” ว่าที่หมอยาระบุ ทั้งนี้ ชื่อเขาจะถูกนำไปตั้งชื่อให้ดาวเคราะห์น้อยในระบบสุริยะด้วย



< ก่อนหน้า   ถัดไป >
ขณะนี้มี 30 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
สถิติผู้เยี่ยมชม
ผู้เยี่ยมชม: 10165542  คน
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ฟิสิกส์ 1 (ภาคกลศาสตร์)
ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)
ฟิสิกส์ 2
กลศาสตร์เวกเตอร์
โลหะวิทยาฟิสิกส์
เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1
ฟิสิกส์ 2 (บรรยาย)
ฟิสิกส์พิศวง
สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
ทดสอบออนไลน์
วีดีโอการเรียนการสอน
แผ่นใสการเรียนการสอน
เอกสารการสอน PDF
หน้าแรกในอดีต

ทั่วไป
การทดลองเสมือน
บทความพิเศษ
ตารางธาตุ(ไทย1)
พจนานุกรมฟิสิกส์
ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์
ธรรมชาติมหัศจรรย์
สูตรพื้นฐานฟิสิกส์
การทดลองมหัศจรรย์
กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์

บททดสอบ
แบบฝึกหัดกลาง
แบบฝึกหัดโลหะวิทยา
แบบทดสอบ
ความรู้รอบตัวทั่วไป
อะไรเอ่ย ?
ทดสอบ(เกมเศรษฐี)
คดีปริศนา
ข้อสอบเอนทรานซ์
เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์
แบบฝึกหัดออนไลน์

สรรหามาฝาก
คำศัพท์ประจำสัปดาห์
ความรู้รอบตัว
การประดิษฐ์แของโลก
ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์เทศ
นักวิทยาศาสตร์ไทย
ดาราศาสตร์พิศวง
สุดยอดสิ่งประดิษฐ์
การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

การเรียนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
การวัด
เวกเตอร์
การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ
การเคลื่อนที่บนระนาบ
กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
การประยุกต์กฎของนิวตัน
งานและพลังงาน
การดลและโมเมนตัม
การหมุน
สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
การเคลื่อนที่แบบคาบ
ความยืดหยุ่น
กลศาสตร์ของไหล
กลไกการถ่ายโอนความร้อน
เทอร์โมไดนามิก
คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
คลื่น
การสั่น และคลื่นเสียง
ไฟฟ้าสถิต
สนามไฟฟ้า
ความกว้างของสายฟ้า
ตัวเก็บประจุ
ศักย์ไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้า
สนามแม่เหล็ก
การเหนี่ยวนำ
ไฟฟ้ากระแสสลับ
ทรานซิสเตอร์
สนามแม่เหล็กไฟฟ้า
แสงและการมองเห็น
ทฤษฎีสัมพัทธภาพ
กลศาสตร์ควอนตัม
โครงสร้างของอะตอม
นิวเคลียร์

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!