หน้าแรก arrow arrow ชอร์กขีดจำกัดแมลงคลาน
หน้าแรกลิงค์น่าสนใจติดต่อเรา
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
หน้าแรก
ลิงค์น่าสนใจ
ติดต่อเรา
สมุดเยี่ยมชม
ศัทพ์เคมี
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!

สถิติผู้เยี่ยมชม
ผู้เยี่ยมชม: 2409401 คน
ขณะนี้มี 4 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
ชอร์กขีดจำกัดแมลงคลาน PDF พิมพ์

            ชอล์กขีดกำจัดแมลงคลาน เป็นยาฆ่าแมลง (insecticide) ที่นิยมใช้กันมากในครัวเรือน ออกฤทธิ์กำจัดแมลงคลาน เช่น มด แมลงสาบ และปลวก โดยใช้ขีดตาม มุมห้อง รอบขาตู้อาหาร และรอบถังขยะ เป็นต้น สารสำคัญที่ออกฤทธิ์ฆ่าแมลง คือ deltamethrin ยาฆ่าแมลงชนิดนี้นอกจากจะเป็นส่วนประกอบสำคัญในชอล์กขีดกำจัดแมลงคลานแล้ว ยังพบว่าในบางประเทศได้นำมาพัฒนาใช้เป็นยาสำหรับฆ่าแมลงชนิดอื่น เช่น Anopheles albimanus และ Leishmania infantum เป็นต้น deltamethrin จัดเป็นยาฆ่าแมลงในกลุ่ม pyrethroids ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นด้วยปฏิกิริยาเคมี ซึ่งเป็นพิษต่อเนื้อเยื่อประสาท (neurotoxic) และเป็นพิษต่อภูมิคุ้มกัน (immunotoxic) ในที่นี้จะกล่าวถึงรายละเอียดของวิธีใช้ วิธีเก็บรักษา ข้อควรระวัง และวิธีแก้พิษเบื้องต้น ของ deltamethrin ในชอล์กขีดกำจัดแมลงคลาน ข้อมูลทางเคมี ความเป็นพิษ การเก็บรักษา การปฐมพยาบาล และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ของ deltamethrin รวมทั้งงานวิจัยเกี่ยวกับการนำ deltamethrin ไปใช้ประโยชน์ในแง่อื่น ๆ

 
ชอล์กขีดกำจัดแมลงคลาน

 
          สารออกฤทธิ์

          Deltamethrin 0.06 %w/w

 
          วิธีใช้

 
          1. ทุกครั้งที่ใช้ให้จับแท่งชอล์กด้วยถุงพลาสติกหรือกระดาษที่หุ้มห่อ
          2. ลากเส้นขนานหลาย ๆ เส้น ยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร ขวางทางที่แมลงคลานชอบเดินผ่าน เช่น ขอบหรือมุมห้อง หรือบริเวณที่หลบซ่อน
          3. ลากเส้นวงกลม 2-3 วง รอบขาตู้อาหาร ตู้เอกสาร และถุงขยะ เป็นต้น
          4. ใช้ชอล์กขีดในเวลากลางคืน แล้วเช็ดออกในตอนเช้า

 
          วิธีเก็บรักษา

 
          เก็บในที่แห้งมิดชิด ห่างจากเด็ก อาหาร และสัตว์เลี้ยง

 
          คำเตือน

 
          1. ภายหลังจากหยิบจับชอล์ก ควรล้างมือด้วยน้ำและสบู่ทุกครั้ง
          2. ระวังอย่าให้เด็กและสัตว์เลี้ยงสัมผัสชอล์กที่ขีดไว้

 
          วิธีแก้พิษเบื้องต้น

 
          1. หากกลืนกินชอล์ก รีบทำให้อาเจียน โดยให้ดื่มน้ำสะอาด 2 แก้วแล้วทำการล้วงคอ
          2. หากมีอาการรุนแรง ให้รีบนำส่งแพทย์ พร้อมภาชนะบรรจุ ฉลาก หรือใบแทรก

 
          ข้อมูลทางเคมีและความเป็นพิษของ deltamethrin

 
          ชื่อสารเคมี : Deltamethrin

 
          สูตรโมเลกุล : C22H19Br2NO3

 
          สูตรโครงสร้างทางเคมี

 
                                            

 

ข้อมูลทางกายภาพและเคมี

          Deltamethrin ประกอบด้วย isomer เพียงชนิดเดียวจาก stereoisomer จำนวน 8 ชนิด
          สถานะเป็นของแข็ง
          สามารถละลายได้ในเอธานอล (ethanol) อะซีโตน (acetone) และไดออกเซน (dioxane)

ประโยชน์

          1. ใช้เป็นยาฆ่าแมลงในชอล์กขีดกำจัดแมลงคลาน
          2. ใช้ผสมในสบู่อาบน้ำสุนัขและปลอกคอสุนัข เพื่อกำจัดโรค zoonotic visceral leishmaniasis (ZVL) ที่เกิด
จากเชื้อ Leishmania มีอาการที่ผิวหนัง โพรงจมูก และ คอหอย
ความเป็นพิษ
          LD50 = 9.36 มิลลิกรัม/กิโลกรัม (หนู)

การสัมผัสทางหายใจ

          การ หายใจเข้าไปจะทำให้เกิดการระคายเคืองในทางเดินหายใจ ถ้าความเข้มข้นสูงมากจะทำลายเยื่อบุเมือกทางเดินหายใจส่วนบน ทำให้กล่องเสียงและหลอดลมอักเสบ เกิดอาการหายใจถี่รัว ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และอาเจียน

การสัมผัสทางผิวหนัง

          การสัมผัสถูกผิวหนังจะก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังอย่างรุนแรง สารนี้สามารถซึมผ่านผิวหนังเข้าสู่ร่างกายได้

การกินหรือกลืนเข้าไป

          การกลืนหรือกินเข้าไปจะทำให้เกิดความระคายเคืองในทางเดินอาหาร เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และอาจถึงชีวิตได้

การสัมผัสถูกตา

          การสัมผัสถูกตาจะก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อตา ทำให้ตาแดง เจ็บตา และน้ำตาไหล

การก่อมะเร็งและความผิดปกติอื่น ๆ

          สาร นี้ไม่ถูกจัดอยู่ในบัญชีสารก่อมะเร็งของ NTP, IARC หรือ IEPA แต่สารนี้ทำลายปอด ทรวงอก ระบบหายใจ ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ ทางเดินอาหาร และเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์

ความคงตัวและการเกิดปฏิกิริยา

          สาร ที่เข้ากันไม่ได้ คือ สารออกซิไดซ์ (oxidizing agent) ที่รุนแรงสารเคมีอันตรายที่เกิดจากการสลายตัว ได้แก่ ควันหรือก๊าซที่เป็นพิษของคาร์บอนมอนนอกไซด์ คาร์บอนไดออกไซด์ ไนโตรเจนออกไซด์ และไฮโดรเจนโบรไมด์ อันตรายจากการเกิดปฏิกิริยาพอลิเมอร์จะไม่เกิดขึ้น

การเกิดอัคคีภัยและการระเบิด

          1. สารนี้ไม่ติดไฟ
          2. สารดับเพลิงเลือกใช้ให้เหมาะสมกับประเภทของเพลิงโดยรอบ ใช้น้ำฉีดเป็นฝอย คาร์บอนไดออกไซด์ ผงเคมีแห้ง หรือโฟม
          3. การดับเพลิงขั้นรุนแรงให้สวมใส่อุปกรณ์ช่วยหายใจชนิดมีถังอากาศในตัว พร้อมชุดป้องกันสารเคมีสัมผัสถูกตาและผิวหนัง
          4. เมื่อเกิดเพลิงไหม้จะทำให้เกิดควันหรือก๊าซพิษออกมา

 

การเก็บรักษาและการเคลื่อนย้ายหรือขนส่ง

          1. เก็บในภาชนะบรรจุที่ปิดมิดชิด
          2. เก็บในบริเวณที่เย็นและแห้ง และมีอากาศถ่ายเทอย่างดี
          3. ควรมีอ่างล้างหน้า ล้างตา และอาบน้ำฉุกเฉิน ในบริเวณสถานที่เก็บสารเคมี
          4. หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารนี้เป็นเวลานาน ๆ หรือซ้ำกันบ่อย ๆ
          5. ล้างทำความสะอาดภายหลังจากการเคลื่อนย้ายทุกครั้ง

 

การกำจัดกรณีรั่วไหล

          1. ให้อพยพบุคคลที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องออกจากบริเวณที่มีการหกรั่วไหล
          2. สวมใส่อุปกรณ์ช่วยหายใจชนิดมีถังอากาศในตัว รองเท้าบู๊ท ถุงมือยาง
          3. ปิดแหล่งของการจุดติดไฟทั้งหมด
          4. หลีกเลี่ยงการทำให้เกิดการฟุ้งกระจายของฝุ่นในบรรยากาศ
          5. ระบายอากาศในพื้นที่ที่มีสารหกรั่วไหล และล้างทำความสะอาดบริเวณที่หกรั่วไหลภายหลังจากการเก็บกวาดเรียบร้อยแล้ว

 

การปฐมพยาบาล

          1. ถ้าผู้ป่วยหายใจเข้าไปให้เคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกไปในที่มีอากาศบริสุทธิ์ ถ้าผู้ป่วยหยุดหายใจหรือหายใจติดขัดให้ออกซิเจนช่วย และรีบนำส่งแพทย์
          2. ถ้าผู้ป่วยกลืนหรือกินสารเคมีเข้าไปให้ผู้ป่วยบ้วนล้างปากด้วยน้ำ และนำส่งพบแพทย์
          3. ถ้าสัมผัสถูกผิวหนัง ให้ถอดเสื้อผ้าและรองเท้าที่เปื้อนสารเคมีออก จากนั้นให้ฉีดล้างทันทีด้วยน้ำปริมาณมาก ๆ อย่างน้อยเป็นเวลา 15 นาที
          4. ถ้าสัมผัสถูกตาให้ฉีดล้างตาด้วยน้ำปริมาณมาก ๆ เป็นเวลานานอย่างน้อย 15 นาที

 

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

          ไม่ ก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ หากมีการใช้และการเก็บรักษาสารเคมีอย่างเหมาะสม แต่หากรั่วไหลลงสู่แหล่งน้ำจะทำให้เกิดพิษต่อปลา

 

งานวิจัยเกี่ยวกับการนำ deltamethrin ไปใช้ประโยชน์

การใช้ deltametrin กำจัดแมลงก่อโรค leishmaniasis.

 
          แมลง จำพวก sand fly vector เป็นพาหะก่อโรคที่อาศัยอยู่ในสุนัข และทำให้เกิดโรค leishmaniasis ในสุนัขและมนุษย์ เชื้อก่อโรคนี้ ได้แก่ Leishmania infantum, Le. Viannia และ Le. Tropica เป็นต้น และเป็นเชื้อโรคที่ทำให้เกิดการติดเชื้อฉวยโอกาส (opportunistic infection) ในผู้ป่วยโรคเอดส์ โรคนี้ มักระบาดอยู่ในพื้นที่ห่างไกลหรือในป่า การรักษาสุนัขที่ติดเชื้อเหล่านี้ต้องใช้ยา (antileishmanial drug) ซึ่งมีราคาแพง เช่น amphotericin B, aminosidine หรือ allopurinol เป็นต้น นอกจากนี้ยังอาจกลับเป็นโรคนี้ซ้ำอีกได้ เพื่อลดปัญหาทางสาธารณสุขจากโรคติดต่อนี้จึงควรใช้ยาฆ่าแมลงในสุนัขเพื่อ กำจัดเชื้อก่อโรค ได้มีการทดลองเติมยาฆ่าแมลง deltametrin ลงในปลอกคอ สบู่ หรือโลชัน สำหรับสุนัข จากผลการทดลองสรุปได้ว่า deltamethrin ที่เติมลงในปลอกคอหรือโลชันสำหรับสุนัข สามารถฆ่า sand fly ที่เป็นพาหะของเชื้อก่อโรคได้ โดยไม่ทำให้สุนัขเกิดอาการข้างเคียงที่ปรากฏให้เห็นจากภายนอก (visible side effect) ดังนั้นจึงแนะนำให้ใช้ deltamethrin เพื่อป้องกันสุนัขจากโรค leishmaniasis ซึ่งเตรียมในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ปลอกคอ แผ่นติดหู สบู่ โลชัน สเปรย์ และผงโรย เป็นต้น

 
ความเป็นพิษของ deltamethrin ต่อเอนไซม์ carbonic anhydrase ของปลา Oncorhynchus mykiss และ Cyprinus carpio carpio

          Zinc metalloenzyme carbonic anhydrase (CA) เป็นเอนไซม์ที่เร่งปฏิกิริยาไฮเดรชัน (hydration) ของคาร์บอนไดออกไซด์ (carbon dioxide) ให้กลายเป็นไบคาร์บอเนต (bicarbonate) และปฏิกิริยาไฮโดรไลซิส (hydrolysis) ของอะโรมาติกเอสเทอร์ (aromatic ester) และอะลิฟาติกเอสเทอร์ (aliphatic ester) หรือปฏิกิริยาไฮเดรชันของไซยาเนต (cyanate) ให้กลายเป็นยูเรีย (urea) สามารถพบเอนไซม์ชนิดนี้ได้ทั่วไปในสิ่งมีชีวิต เช่น แบคทีเรีย พืช และสัตว์ เอนไซม์ชนิดนี้มีอิทธิพลต่อเมแทบอลิซึม (metabolism) และระบบบัฟเฟอร์ของร่างกายโดยมีหน้าที่ควบคุมความเป็นกรดด่างในเลือด ซึ่งมีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตหลายชนิดโดยเฉพาะมนุษย์และสัตว์
          การ ทำงานของ CA จะถูกยับยั้งด้วยสารเคมีหลายชนิด เช่น โลหะหนัก ยาปฏิชีวนะ (เช่น ampicillin และ gentamisin) และยาฆ่าแมลง เป็นต้น ยาฆ่าแมลงหลายชนิดที่ใช้ในทางเกษตรกรรมได้ไหลลงสู่แหล่งน้ำที่มีปลาอาศัย อยู่ โดยมีความเข้มข้นต่ำมากจนไม่สามารถตรวจวิเคราะห์ได้ง่าย อย่างไรก็ตามยาฆ่าแมลงในปริมาณหรือความเข้มข้นต่ำมากเช่นนี้ก็ทำให้เกิด มลพิษต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะสัตว์น้ำ เช่น ปลา ได้มีรายงานว่า deltamethrin เป็นยาฆ่าแมลงที่มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ CA ในปลา Oncorhynchus mykiss และ Cyprinus carpio carpio ที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำ ด้วยเหตุนี้จึงได้มีการตรวจวิเคราะห์การทำงานของ CA ในปลาที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำต่าง ๆ เพื่อติดตามมลพิษของสิ่งแวดล้อม เช่น ดินและน้ำ ที่เกิดจากยาฆ่าแมลงและโลหะหนัก โดยทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ CA ที่ได้จากปลา Oncorhynchus mykiss และ Cyprinus carpio carpio ของยาฆ่าแมลงและโลหะหนักที่ปนเปื้อนอยู่ในดินและน้ำ

 
ความเป็นพิษต่อระบบภูมิคุ้มกันของ deltametrin

          Deltamethrin มีพิษต่อระบบประสาทและระบบภูมิคุ้มกันของหนูทดลอง โดยมีผลกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันด้วยการเพิ่มจำนวน antibody forming cell ในม้าม และเพิ่มการทำงานของ natural killer cell ในขณะเดียวกันก็มีผลลดน้ำหนักของ thymus ขนาดยาสูงสุดของ deltamethrin ที่ทำให้เกิดพิษต่อระบบประสาท มีผลทำให้หนูทดลองมีน้ำหนักตัวลดลง

บทสรุป

          Deltamethrin เป็นยาฆ่าแมลงที่นิยมผสมลงในชอล์กขีดกำจัดแมลงคลาน สารชนิดนี้มีความเป็นพิษต่อระบบประสาทและระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย หากใช้อย่างไม่ระมัดระวังและผิดวิธีจะก่อให้เกิดอันตรายต่อมนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อม การนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ เช่น การกลืนกินเข้าไปจะก่อให้เกิดพิษแก่ร่างกายได้ หากเกิดกรณีฉุกเฉินที่เป็นอุบัติเหตุจากการสัมผัส deltamethrin สามารถปฐมพยาบาลด้วยวิธีการต่าง ๆ ดังที่ได้กล่าวมา อย่างไรก็ตามหากเกิดความสงสัยไม่เข้าใจโปรดใช้บริการระบบให้บริการข้อมูลการ ระงับอุบัติภัยจากสารเคมีทางโทรศัพท์หรือสายด่วน ที่หมายเลขโทรศัพท์ 02-298-2447 หรือ 02-298-2457 ต่อ 1650 หรือต้องการทราบรายละเอียดเพิ่มเติมโปรดติดต่อ กองจัดการสารอันตรายและกากของเสีย กรมควบคุมมลพิษ ต่อ 2457